SÁBADU SANTU: KALAN HO SILÉNSIU, ESPERANSA, NO NAROMAN MORIS-HI'AS NIAN

 

"Sabadu Aleluia – tempu silensiu, esperansa, no naroman foun."


Reflesaun kona-ba Sábadu Aleluia iha Timor-Leste

Sábadu Santu, koñesidu iha Timor-Leste nu’udar “Sábadu Aleluia”, marka pauza sagradu entre tristeza no ksolok, mate no moris. Ne'e loron ida ne'ebé iha signifikadu teolójiku no emosionál kle'an iha kalendáriu sarani. La hanesan ho tristeza Sesta-Feira Santa nian ka selebrasaun Domingu Páskua nian, Sábadu Santu maka tempu ida hein nian iha silénsiu, hanoin-hetan, no Esperansa.

Iha tradisaun Katólika, loron ida-ne'e komemora tempu ne'ebé Jezús Kristu toba iha rate hafoin Nia krusifikasaun. Ne'e momentu ida hakmatek nian bainhira lalehan no rai parese suspende. Sarani sira uluk fiar katak durante tempu ne’e, Kristu tun ba mate hodi haklaken vitória no liberta dadur sira.

Sábadu Aleluia iha Timor-Leste

Iha Timor-Leste, sábadu Aleluia hetan onra ho misa espesiál kalan nian, iha-ne’ebé sarani sira halibur iha reverénsia solene no antesipasaun. Misa ida ne'e la'ós de'it selebrasaun ruma, maibé ida-ne'e maka Vijília Páskua nian, liturjia aas liu no sagradu liu iha tinan Igreja nian.

Dala barak selebrasaun hahú iha igreja liur iha nakukun laran, hodi simboliza mate no sala nia sombra. Ahi foun ida lakan, husi ne’ebé lakan Lilin Paskál, reprezenta Kristu nu’udar Mundu nia Naroman. Nu'udar ahi-lakan habelar hosi lilin ida ba lilin seluk entre sarani sira, nakukun fó fatin ba naroman, símbolu maka'as ida ba moris-hi'as no moris foun.

Iha fatin barak iha Timor-Leste, liturjia ne’e inklui batizmu sira, renovasaun promesa batizmál sira, no haklaken Moris-Hi’as ho hananu ksolok “Aleluia!” Ida-ne'e maka momentu ida fiar komunál nian, identidade kulturál, no renovasaun espirituál.

Reflesaun Fiar nian iha Silénsiu

Sábadu Santu hanorin mai ita valór atu hein ho fiar, liuliu iha tempu inserteza nian. Iha ita-nia moris, dala barak ita esperiénsia momentu sira ne'ebé sente hanesan Sábadu Santu bainhira esperansa parese hakoi, no Maromak sente nonook. Maibé hanesan moris hi'as husi rate, Maromak nia promesa sira nunka falla.

Ba povu Timor-Leste, ne’ebé barak mak moris iha terus laran, sábadu Aleluia nu’udar lembransa reziliénsia nian, katak maski iha nakukun laran, naroman sei mai daudaun. Ida-ne'e maka memória koletiva ida hein nian, la'ós iha dezesperu, maibé iha konfiansa ne'ebé nakonu ho esperansa.

Konkluzaun

Sábadu Aleluia la'ós de'it selebrasaun litúrjika ida. Maibé, ida ne'e mak viajen espirituál ida. Nia konvida ita atu hein ho esperansa, atu fiar iha silénsiu, no atu haksolok iha promesa katak Kristu moris hi’as ona. Nu'udar kalan nakfilak ba madrugada no sinál igreja nian toka "Aleluia" dala ida tan, ita hanoin hikas: mate la'ós rohan no domin no moris sei manán.

Comments

Popular Posts